Nâzım Hikmet 100 yaşında yeniden Türk vatandaşı olacak
Doğan Hızlan

     NÂZIM HİKMET KÜLTÜR VE SANAT VAKFI'nın Nâzım Hikmet'in 100. doğum günü kutlamaları için düzenlediği basın toplantısındaydım.

     Ayrıntılı bir dosyanın yanısıra, Nâzım Hikmet Şarkıları VİDEO CD'sinden hem onunu şiirlerini kendi sesinden dinledim, hem de bestelenmiş eserlerini tanınmış Türk sanatçılarından.

     Nâzım Hikmet her zaman müzikle ilgilenmiştir, çünkü kendi şiirinin de ritmi vardır.

     Nâzım Hikmet'in 'Kanatları gümüş bir yavru kuş'u Mes'ud Cemil bestelemiştir, onunla mektuplaşmışlar, ondan Türk müziği plakları istemiştir.

     Hasan Ferit Alnar için de Puccini'nin 'Toszca' operasının librettosunu yazmıştır.

Kutlama komitesinde bulunduğumdan, gelişmeleri, bu konuda uluslararası çaptaki çalışmaları biliyorum.

     2002 yılında Nâzım Hikmet'e yaraşır bir programla geldi Vakıf önümüze.

     Bence bu projenin gerçekleştirilmesi sadece edebiyat ve sanat çevrelerinin değil, iş adamından politikacısına kadar geniş bir kesimin görevidir.

     Dünya şiirinin büyük ustası, Türk şiirinin önemli adı için yapılacak çalışmalar, bizim sürgünde ölen büyük bir sanatçımıza gösterdiğimiz ilginin de ölçüsü olacaktır.

     Toplantıda konuşan Kültür Bakanı İstemihan Talay, yalnız toplantıya katılanlara değil, bütün Türkiye'ye bir müjde verdi:

     ‘‘Halkımızın çoğunluğu büyük şairimizin yeniden vatandaşlığa alınmasını arzu etmektedir. Bu sabah İçişleri Bakanı Sadettin Tantan ile bu hususu görüştüm. Sayın bakan bu hususta her türlü yardıma hazır olduğunu söyledi. En kısa zamanda bu konuda yazılı başvuru İçişleri Bakanlığı'na yapılacaktır.’’

     Ayrıca bakan, uluslararası kutlamalar için de UNESCO'ya mektup yazdığını bir kez daha açıkladı.

* * *

     VAKIF Genel Sekreteri Kıymet Coşkun, bir ülkenin şairini nasıl andığına dair, tanık olduğu bir kutlamayı da anlattı.

     1999 yılı haziran ayında, Nâzım Hikmet'in ölüm yıldönümü törenlerine katılmak üzere gittiği Moskova'da Rusların büyük şairi Puşkin'in 200. doğum yılı kutlamaları yapılıyormuş.

     Bayraklar, flamalar, pankartlarla süslenen caddeler...

     Caddelerde kurulan taklar...

     Her köşe başına kurulan meydan sahneleri...

Kutlamalar için devlet bütçesinden 2 milyon dolar ayrılmış. Belediyelerin harcadıkları dahil değil.

     Üç yüz kitap yayınlanmış. Kitapları yeniden İngilizce, Fransızca, Almanca’ya çevrildi.

Şimdi bir sanatçının bu görkemli kutlamasının ardında bir ülkenin şairine sahip çıkması vardır.

Hiç kuşkusuz Nâzım Hikmet'in özel konumunu düşünürsek, bu kutlamanın anlamını daha iyi algılamak gerekir.

     Kıymet Coşkun'un Vakıf hakkında verdiği bilgi, kurumu tanımayan biri için de yeterliydi. Şimdiye kadar yaptıkları onlar için yeterince referanstı.

     Her meslekten insanlar, bu kutlamanın başarısı için çalışmalıdır.

* * *

     2002 ULUSLARARASI NÂZIM HİKMET YILI için ayrıntılı bilgi isteyenlere Nâzım Hikmet Kültür ve Sanat Vakfı'nın adresini, telefon ve faks numaralarını veriyorum:

     Sıraselviler Cad.N0:48 Kat:1 80060 Taksim-İstanbul.Tel.&Faks:(0212)252 63 14-252 63 15

Kaynak: Hürriyet, 16 Ocak 2001

“Nazım'ın Sovyet vatandaşlığına geçmek için o dönemdeki Sovyet lideri Nikita Jcrusçev'e yazdığı mektup”

     Saygıdeğer Nikita Sergeyeviç

   19 yaşından beri, yalnızca kalbim ve kafamla değil, geçmişimle de Sovyetler Birliği’ne bağlıyım.

     Bolşevik Partisi’ne, ilk olarak 1923 yılında üye oldum. Ardından, 1924 yılında, yine Moskova'da I925 yılı başında Türkiye Komünist Partisi (TKP) üyesi oldum. Doğu emekçileri Komünist Üniversitesi’ni bitirdim ve parti işleri için Türkiye'ye gittim. 1925 yılı sonunda, Ankara'da yeraltı çalışmaları gösterdiğim için gıyaben 15 yıl hapis cezasına çarptırıldım.

     Sonra, yine Moskova'ya döndüm. 1928 yılında Türkiye'de parti işleriyle uğraştım. O zamandan 1950 yılına kadar toplam 56 yıl hapis cezasına çarptırılmama karşın, toplam 17 yıl cezaevinde kaldım. Başta Sovyet halkı olmak üzere, ilerici insanların mücadelesi sonucu cezaevinden çıkarıldım.

     Ben, sayılı Komünist şairlerdenim. Çok mutluyum, çünkü Büyük Ekim Devrimi'nin beşinci yıldönümünü Moskova'da kutladım. Bu nedenle de şiir yazdım. SBKP'nin 22'nci kongresini kutladım. Bu nedenle de şiir yazdım.

     Artık 10 yıldır Moskova’da yaşıyorum. Ailem de yanımda. Bütün Sovyet halkı gibi, buradaki yaşama alıştım.

Saygıdeğer Nikita Sergeyeviç, yardım edin, ben Sovyet Vatandaşı olmak istiyorum.

En iyi dileklerimle.

                            Saygılarımla

                        Nâzım HİKMET

                           7 Aralık 1961

Kaynak: Sovyetler Birliği Komünist Partisi Merkez Komitesi arşivi.....

Yayınlayan: Cenk Başlamış - Vladimir Jarov - Milliyet Gazetesi 21 Aralık 1992 tarihli “SBKP Belgelerinde Türkiye” başlıklı yazı dizisi...

 

 SUNUŞ